“Uiteindelijk is het doel om onze zorg toekomstbestendig te maken”
KoerSZZ richting 2030, een strategisch meerjarenplan dat richting geeft voor de komende jaren. Dat samen met leden, cliënten en ketenpartners tot stand kwam. Hoe is het ontstaan? En wat verandert er door dit meerjarenplan? We vroegen het aan Maurice van Valkenburg, bestuurder, en Marieke Kranenburg, sinds eind 2024 strategisch adviseur bij SZZ.
Wat was de aanleiding om een nieuw strategisch meerjarenplan te ontwikkelen?
Maurice:
“Het kwam eigenlijk voort uit de herijking van onze missie en visie, eind 2024, begin 2025. Een logische vervolgvraag was: Hoe gaan we dat de komende jaren voor elkaar krijgen?”
Marieke:
“Er is veel onrust in de maatschappij, ook in het hele zorglandschap. Door de toename van de zorgvraag en de afname van middelen wordt de zorg onbetaalbaar. Daarom is helderheid en focus nodig. Met het meerjarenplan blijven we adaptief en zorgen we tegelijkertijd voor toekomstbestendigheid van SZZ. We hebben het samen met leden, cliënten en ketenpartners ontwikkeld. Dat hebben we groter aangepakt dan voorheen.”
Maurice:
“Jaarplannen maakten we eerder vooral intern. Leden mogen ook van ons verwachten dat we strategisch vooruitkijken. Zij hebben hun handen vol aan de zorg, hebben daar niet de ruimte voor, dus als SZZ kunnen wij dat voor onze rekening nemen.”
Marieke:
“Jij zei zo mooi eens: Je moet niet alleen ín je onderneming werken, maar ook áán je onderneming. Daar hebben we vanuit SZZ iets te bieden. Voorop de kar staan, in plaats van erachter. En zo kunnen we samen ook de koers in het zorglandschap mede bepalen.”
Maurice:
“Ik ben misschien wel het meest trots op het traject dat we doorlopen hebben. De interne en externe betrokkenheid die er was heeft een gedragen plan opgeleverd. En ik merk dat dat ook zorgt voor enthousiasme bij ons team om ermee aan de slag te gaan.”
Hoe zouden jullie het proces om tot dit plan te komen omschrijven?
Marieke:
“Ik zou het proces beschrijven als avontuurlijk en ondernemend. We gingen het avontuur aan met elkaar en met onze ketenpartners. Dat was op onderdelen ook verrassend en verbindend. We hebben SZZ in dit proces ook echt gepositioneerd.”
Maurice:
“Mooi gezegd! Dat zijn ook termen die passen bij de SZZ missie en visie. En we hebben er ook gewoon lol in gehad!”
Welke uitgangspunten waren leidend bij het ontwikkelen van de strategie?
Maurice:
“Uiteindelijk is het doel om onze zorg toekomstbestendig te maken. Voor cliënten én voor ondernemers, zodat zij die zorg kunnen blijven bieden. Dat uitgangspunt gebruikten we tijdens onze MT-tweedaagse, waar we startten in 2030 en van daaruit terug redeneerden wat er dan de komende jaren nodig is. We hebben vanuit een gedegen methodiek gewerkt, zorgvuldig voorbereid. Vanuit ons eigen team hebben we sturing gegeven aan die route.”
Marieke:
“Ja, er was een goed onderbouwd kader. Maurice en ik hadden in de periode ervoor een masterclass scenarioplanning gevolgd. Dat gaf vertrouwen en focus. Tegelijk was er genoeg ruimte om te reageren op input die er kwam. Met resultaat. Met dit meerjarenplan in handen, denk ik dat we echt iets kunnen betekenen. We hebben het breed getoetst en gecheckt. Daarmee is het mooi gefinetuned. De blik van buiten hebben we echt meegenomen.”
Wat heeft jullie het meest verrast in de input van al die meedenkers?
Marieke:
“Het vertrouwen in SZZ en de tevredenheid over SZZ van ondernemers. Ik had dat eerder wel gehoord, maar nu ondervond ik het ook. Ik hoorde van ondernemers dat SZZ meer mag aangeven wat van de leden verwacht wordt, bijvoorbeeld met meer kaders over goed gebruik van AI. En ook dat er misschien wel meer mogelijk is dan wat we nu doen. Bijvoorbeeld rondom communities, het tweede speerpunt in het meerjarenplan. Er gebeurt al veel op dit gebied op de zorgondernemingen, dat kunnen we vanuit SZZ verder helpen uitbouwen. Dat helpt om ons nog beter te positioneren!”
Maurice:
“Dat deel ik. Dingen die wij vanuit strategisch perspectief willen organiseren, zijn soms voor leden al heel vanzelfsprekend. Soms zo vanzelfsprekend dat ze het niet eens noemenswaardig vinden. Er zijn zoveel voorbeelden van mooie initiatieven, vooral lokaal. Vaak zonder financiering, gewoon vanuit maatschappelijke betrokkenheid en oprecht iets voor de ander willen betekenen. Daaruit concludeer ik dat wat we bedenken goed aansluit. En het is belangrijk dat we die vanzelfsprekendheden zichtbaar maken.”
Hoe verliep de samenwerking tussen jullie als bestuurder en strategisch adviseur?
Marieke:
“Dat ging heel goed. We vonden een goede balans tussen voldoende afstemming en genoeg ruimte om door te pakken. Ik heb volop vertrouwen gevoeld. Natuurlijk waren er momenten waarop ik wellicht te ambitieus was en allerlei kansen zag, waarop Maurice kritisch doorvroeg. Dat hield ons goed in evenwicht. Daardoor ligt er ook een heel realistisch plan.”
Maurice:
“Die realisme-check, daar herken ik me wel in. We kunnen nog zulke mooie plannen maken, het werkt pas als die ook in het tempo van de hele organisatie uitvoerbaar zijn. Marieke en ik kunnen ook lekker steggelen samen, het soms níet eens zijn, dat is heel waardevol. De kunst van luisteren is dan belangrijk.”
Marieke:
“En de kunst van discussiëren. Ik voelde me ook vrij om vanzelfsprekendheden en besluiten uit het verleden ter discussie te stellen. Het is effectief om met elkaar de randen op te zoeken. Je moet in zo’n traject niet samen op een roze wolk zitten.”
Maurice:
“Ik vond het een leuk traject. Vooral het betrekken van meedenkers en het vernieuwend bezig zijn. Ik kreeg energie van de meedenkdiners, van de zorgondernemers, die daarin zo gastvrij waren. De raad van advies en de raad van toezicht, hun reflectie en vertrouwen. Ik realiseerde me ook dat we scherp moeten blijven op hoe anderen naar ons kijken. Zelfs mensen dichtbij ons. In beeldvorming hebben we nog werk te doen. Maar dat hebben we goed opgenomen in het plan.”
Wat waren de grootste uitdagingen en hoe zijn die overwonnen?
Marieke:
“Ledenbetrokkenheid. Hoe zorgen we dat we de stem van onze leden horen? Het aantal reacties op de enquête was niet 100%, maar gaf wel veel informatie. We hebben aan de hand daarvan interviews gedaan met een aantal ondernemers, die waren echt waardevol en gaven zoveel verdieping. Daar hebben we veel van kunnen opnemen in het plan. De inbreng van de raad van advies was natuurlijk ook belangrijk, zij zijn ook de stem van onze leden.”
Maurice:
“Ik maakte me ook wel zorgen over het tijdsbestek van het proces. Of er genoeg ruimte was om af en toe op de rem te staan? Ik heb niet hoeven aanjagen, integendeel, ik moest eerder afremmen. We willen zoveel. Ik heb het geluk dat ik mensen om me heen heb met veel energie. We moeten oppassen dat we onszelf niet voorbijlopen. Maar dat ik het team daar eerder voor moet behoeden dan andersom, dat is een luxe vanuit mijn bestuurlijke verantwoordelijkheid.”
Welke keuzes in het traject waren het meest bepalend voor het uiteindelijke resultaat?
Maurice:
“Er is best veel gesproken over zorg versus welzijn. Informele zorg en voorliggende voorzieningen, daar ging het veel over. Dat zegt iets over hoe de maatschappij kijkt naar groene zorgondernemingen. In het meerjarenplan hebben we iets neergelegd om daarop voort te borduren. Wat er op dat gebied gebeurt, moeten we aan de ene kant zichtbaar maken en aan de andere kant kunnen we elkaar er ook mee inspireren. Vanuit maatschappelijk perspectief kunnen we daarmee veel bijdragen. Het wordt tijd dat onze zorgondernemers daarin op waarde worden geschat.”
Marieke:
“Uit de interviews met zorgondernemers bleef mij bij dat ze echt een beroep op SZZ deden: ‘Jullie mogen als SZZ wel wat meer bepalen. Zeg maar wat we moeten doen’. In digitalisering bijvoorbeeld. Dat is voor ons een hele andere, snel veranderende wereld, waar we niet omheen kunnen. Ook data wordt steeds belangrijker om te sturen en te onderbouwen. Daarom hebben we dat als een apart speerpunt meegenomen in het strategisch plan.”
Maurice:
“Ik zie het zo, dat wij vanuit SZZ kaders scheppen, waarmee ondernemers zelf kunnen bepalen: deze methode kan ik inzetten. Het is een fijne balans tussen samenwerken, meebewegen, afspraken maken en de eigenheid van de onderneming koesteren. Dat tekent ons, we zijn geen franchise. In dit meerjarenplan hebben we ook voor het eerst de doorontwikkeling richting coöperatie vastgelegd. We zijn ooit gestart met het motto ‘voor en door ondernemers’. Dat gaan we in een coöperatie nog meer eer aandoen. De manier waarop we nu al samenwerken, past goed bij die nieuwe organisatievorm. Ik kijk ernaar uit om dat samen vorm te geven en te bekijken wat dat kan betekenen voor de ledenbetrokkenheid.”
Hoe zorgen jullie ervoor dat de strategie niet alleen een document blijft, maar echt tot leven komt?
Maurice:
“Ik proef zoveel enthousiasme, ik maak me er geen zorgen over dat het niet tot leven komt. Met raad van advies, raad van toezicht, leden, cliëntvertegenwoordiging, ons team, ketenpartners hebben we ons eraan gecommitteerd.”
Marieke:
“Het is de kunst om de uitvoering te blijven monitoren vanaf die stip op de horizon en te verbinden met wat op dat moment relevant is in het zorglandschap. Behapbaar en concreet maken in jaarplannen, dat zorgt voor een vliegwieleffect. Uiteindelijk krijgen we steeds zo meer slag- en realisatiekracht. Alle collega’s van team SZZ hebben aangegeven aan welke onderdelen ze willen bijdragen, ook dat geeft een boost aan de uitvoering.”
Als jullie vooruitkijken, wat hopen jullie dat KoerSZZ gaat opleveren?
Maurice:
“Uiteindelijk zorgt het ervoor dat onze cliënten gebruik kunnen blijven maken van onze groene zorgondernemingen. Dat we als SZZ van meerwaarde zijn voor onze zorgondernemers en dat onze ondernemers van maatschappelijke meerwaarde zijn. Het zou mooi zijn als meer partijen gebruik kunnen maken van onze infrastructuur.”
Marieke:
“Ik denk dat we in 2030 substantieel meer cliënten van goede zorg voorzien, door onze plannen te realiseren: zorg die groen is en betaalbaar. Ik geloof echt, zeker na dit traject, dat we met onze groene zorg het antwoord zijn op de uitdagingen die de komende jaren op ons afkomen. Dit klinkt misschien een beetje arrogant, maar ik geloof het écht, haha!”
Maurice:
“En ik zou het mooi vinden als SZZ straks aan nog meer relevante overlegtafels bekend staat als betrouwbare, stabiele zorgpartner. Een partner die je nodig hebt in het turbulente zorglandschap. Niet voor onszelf, maar voor al die kleinschalige zorgondernemers die het hoofd moeten bieden aan de complexe en steeds veranderende wet- en regelgeving. Dan doen we recht aan hun ambities.”
